How-to · อ่าน 2 นาที

ทำไมคอมพิวเตอร์ถึงนับเลขฐาน 2 (Binary) ไม่ใช่เลขฐาน 10 แบบที่คนใช้

หลายคนสงสัยว่าทำไมคอมพิวเตอร์ถึงใช้แค่เลข 0 กับ 1 ในการทำงานทุกอย่าง ทั้งที่คนเราคุ้นเคยกับเลขฐาน 10 (0-9) มากกว่า คำตอบง่ายๆ อยู่ที่ "ภาษาฮาร์ดแวร์" ของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เอง

เพราะวงจรไฟฟ้ามีแค่ 2 สถานะ

ภายในคอมพิวเตอร์ประกอบด้วยทรานซิสเตอร์นับล้านตัว ซึ่งแต่ละตัวทำงานเหมือนสวิตช์ไฟ มีได้แค่ 2 สถานะคือ "มีกระแสไฟ" (1) กับ "ไม่มีกระแสไฟ" (0) เท่านั้น การออกแบบให้แยกแยะแค่ 2 สถานะทำได้แม่นยำและราคาถูกกว่าการพยายามแยกแยะ 10 ระดับแรงดันไฟที่ต่างกัน (แบบเลขฐาน 10) ซึ่งเสี่ยงต่อความผิดพลาดจากสัญญาณรบกวนสูงกว่ามาก

เลขฐาน 2 แปลงเป็นข้อมูลทุกชนิดได้

ตัวเลข 0 และ 1 แต่ละตัวเรียกว่า 1 บิต (bit) เมื่อนำมาเรียงต่อกันหลายๆ บิต ก็สามารถแทนค่าตัวอักษร ตัวเลข รูปภาพ เสียง หรือวิดีโอได้ทั้งหมด เช่น 8 บิตรวมกันเป็น 1 ไบต์ (byte) ซึ่งใช้แทนตัวอักษร 1 ตัวในระบบเข้ารหัสอย่าง ASCII

สรุปสั้นๆ

คอมพิวเตอร์ใช้เลขฐาน 2 เพราะตรงกับธรรมชาติของวงจรไฟฟ้าที่มีแค่ 2 สถานะ ทำให้ประมวลผลได้เร็ว แม่นยำ และผิดพลาดน้อย ส่วนเลขฐาน 10 ที่คนใช้จะถูกแปลงเป็นเลขฐาน 2 อีกทีก่อนคอมพิวเตอร์จะเข้าใจและประมวลผลได้